Lịch sử nước Mỹ với bề dày quá trình hình thành và phát triển qua các giai đoạn, thời kỳ khác nhau. Lịch sử nước Mỹ cho tới nay có thể khái quát thành các giai đoạn với những chặng đường biến cố thăng trầm khác nhau. Hôm nay hãy cùng Vietjet Air tìm hiểu chi tiết về nguồn thông tin này được chia sẻ trong bài viết dưới đây.

Bạn đang xem: Tìm hiểu chung về lịch sử nước mỹ : khái quát lịch sử hoa kỳ

Nước Mỹ trong thời kỳ tiền sử

Những cư dân lần đầu tiên đặt chân tới vùng Alaska phải mất hàng nghìn năm nữa để đến phía nam của vùng đất này (Hoa Kỳ ngày nay). Trong thời kỳ tiền sử đầu tiên của Bắc Mỹ được xác định là có từ năm 1200 trước công nguyên.

Thời kỳ thuộc địa

*

Trong thời kỳ này, nước Mỹ đặt dưới sự cai quản và thành thuộc địa của rất nhiều nước khác nhau. Cụ thể:

– Thời kỳ thuộc địa hóa của người Tây Ban Nha, Hà lan và Pháp

Các nhà thám hiểm Tây Ban nha là người Châu Á đầu tiên có mặt tại lãnh thổ thuộc Hoa Kỳ. Sau đó họ đưa một số người đến định cư và lập thành khu định cư thường trực đầu tiên của người Châu Á tại Hoa Kỳ. Tân Hà lan là thuộc địa Hà Lan vào thế kỷ 17 có trung tâm nằm ngay tại Thành phố New York và trường tồn với văn hóa Mỹ cho tới ngày nay. Tân Pháp là vùng bị Pháp thuộc địa hóa từ năm 1534 đến 1763.

– Thời kỳ thuộc địa hóa của người Anh

Được thiết lập từ năm 1607 trên dòng sông Jamees (nơi bắt đầu biên cương Mỹ). Đến cuối năm 1610 Anh đã đưa tới đây khoảng 50 ngàn tù nhân.

Người bản địa Hoa Kỳ là người Châu Âu bị bắt đến và dưới sự cai quản của thuộc địa Anh trong thời gian dài. Tới ngày 4 tháng 7 năm 1776, các thuộc địa tuyên bố độc lập khỏi nước Anh và trở thành Hợp chúng quốc Hoa Kỳ. Thời kỳ này đặt dưới sự lãnh đạo của vị tổng thống đầu tiên George Washington.

Sau đó, nước Mỹ đã trải qua thời kỳ những năm đầu tiên của chế độ Cộng Hòa với việc thành lập các điều khoản Hộ bang và Hiến pháp. Bên cạnh đó cũng tiến hành thành lập chính phủ, quốc hội Hoa Kỳ, tu chính pháp và thông qua đạo luật Nhân Quyền.

Lịch sử nước Mỹ trong thế kỷ 19

Đây được xem là thời đại Dân chủ – Cộng hòa của nước Mỹ. Trong thời kỳ này Thomas Jefferson đã lên ngôi tổng thống vào năm 1800 và tiến hành mua vùng dất Louisiana cung cấp cho người định cư Hoa Kỳ một vùng đất rộng mở về phía tây.

Trong thời kỳ này, nước Mỹ đã trải qua các cuộc chiến tranh với Anh Quốc năm 1812 (vì vi phạm quyền trung lập của tàu Mỹ). Mãi sau đó là thời kỳ lận đận trong chiến tranh và những mâu thuẫn, xung đột xảy ra với chính quyền Anh. Bắt đầu từ năm 1814 bắt đầu Hoa Kỳ bước vào thời kỳ khởi sắc và phát triển trên mọi mặt.

Cũng trong thời kỳ này, các phong trào cách mạng và sự chuyển mình của mỹ diễn ra mạnh mẽ. Cụ thể là các cuộc đại thức tỉnh (phong trào phục hưng Tin lành); chủ nghĩa bãi nô; mở rộng về phía tây và mệnh hiển nhiên; chia sẻ giữa miền Bắc và miền Nam; nội chiến; tái thiết và thành lập thời đại mạ hóa.

*

Lịch sử nước Mỹ trong thế kỷ 20

Đây là thời đại tiến bộ và thay mình lột xác của nước Mỹ từ hệ thống chính trị đến kinh tế, văn hóa, xã hội. Tại tất cả các thành phố, tiểu bang, cấp bậc quốc gia, giáo dục, y tế, công nghiệp, người tiến bộ giới trí thức đã kêu gọi sự hiện đại hóa và thanh lọc hệ thống chính trị.

Trong thời kỳ này nổi lên chủ nghĩa đế quốc, Mỹ trở thành cường quốc quân sự và kinh tế thế giới sau năm 1890. Trong thời gian này, Mỹ bành trướng tiến hành các cuộc xâm lược một số nước và ủng hộ, tài trợ đứng sau cho một số nước khác (Cu
Ba, Philippines).

Một số sự kiện nổi bật trong thời gian này của nước Mỹ gồm: Trong cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất Mỹ hoàn toàn đứng trung lập; phong trào quyền đầu phiếu của phụ nữ phát triển và lan rộng; ồn ào và khủng hoảng những năm 20; chiến tranh thế giới thứ 2; chiến tranh lạnh, phản văn hóa và dân quyền; chủ nghĩa tự do; phong trào dân quyền; phong trào phụ nữ.

*

Lịch sử nước Mỹ trong thế kỷ 21

Thế kỷ 21 bắt đầu với sự kiện ngày 11 tháng 9 và các cuộc chiến tranh khủng bố đe dọa tình hình an ninh chính trị. Trong thời kỳ này, nền kinh tế, chính trị và quân sự của Mỹ vẫn phát triển vượt trội và nắm giữ vai trò bá chủ thế giới.

Những sự kiện lớn xảy ra trong đầu thế kỷ 21 cho tới nay ở Mỹ gồm có chiến tranh với Iraq năm 2003; cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008; sự đắc cử tổng thống của Obama trong năm 2008… là bước ngoặt lớn của lịch sử nước Mỹ.

*

Nên đặt mua vé máy bay giá rẻ đi Mỹ ở đâu?

Bạn đang có nhu cầu tới nước Mỹ với nhiều mục đích, lý do khác nhau như công việc, thăm người thân hoặc đi du lịch. Tuy nhiên, bạn lại không có thời gian để săn vé máy bay mỗi ngày hoặc không đủ kinh nghiệm để săn được tấm vé máy bay giá rẻ.

Hiện nay, Vietjet (.net) là địa chỉ xứng đáng để bạn đặt niềm tin có thể lựa chọn tấm vé máy bay đi Mỹ với giá ưu đãi tốt nhất cho mình. Vietjet (.net) đang sở hữu cả một đội ngũ booker chuyên nghiệp sẵn sàng giúp đỡ bạn trong việc săn tìm những chương trình khuyến mãi lớn tới Mỹ để tìm tấm vé giá rẻ nhanh nhất.

Để tiết kiệm được một khoản tiền khá lớn cho công việc khác cũng như được tư vấn trực tiếp và đầy đủ các thông tin về chuyến bay hãy nhanh chóng liên lạc với chúng tôi qua số điện thoại (028) 7300 1886 (địa chỉ tổng đài đặt vé máy bay online).

Tại nước Mỹ, nếu các bạn hỏi một một người Mỹ rằng tại sao nước Mỹ to lớn như bây giờ, quá trình bành trướng lãnh thổ của Mỹ diễn ra như thế nào, ngoài Chiến tranh Việt Nam và các cuộc chiến gần đây thì Mỹ còn đem quân đánh những nơi nào v..v thì các bạn sẽ thấy rằng họ không biết câu trả lời.

*

Điều đó có lẽ từ sự tránh né nói về đề tài này trong giáo dục phổ thông và trên báo chí chính thống. Rất may, các trang thông tin trên Internet và các tác phẩm nghiên cứu chuyên sâu đã trình bày, liệt kê, miêu tả những sự kiện quan trọng, những giai đoạn trong suốt quá trình bành trướng khu vực và quốc tế, mở rộng cương thổ của Hoa Kỳ. Bài viết này tổng hợp lại các thông tin, sự kiện để phần nào giải đáp câu hỏi: Tại sao nước Mỹ rộng lớn như hiện nay.

Năm 1775, tướng George Washington, vốn là một viên tướng tư lệnh người thuộc địa gốc Anh, đã từng chỉ huy trung đoàn dân quân địa phương trang bị nhẹ ở thuộc địa Virginia đánh bại nhiều bộ tộc châu Mỹ bản xứ và thực dân Pháp, cùng các chiến hữu thành lập lực lượng nổi dậy “Lục quân Lục địa”, lãnh đạo quân nổi dậy của 13 thuộc địa tạo phản chống thực dân Anh. Sau tám năm chiến tranh, thực dân Anh thua, phải ký hiệp định Paris 1783 rút quân ra khỏi 13 thuộc địa. George Washington và các chiến hữu tuyên bố 13 thuộc địa độc lập, ly khai nước Anh, và thành lập liên bang Hoa Kỳ.

Từ đó, mười ba thuộc địa trở thành mười ba tiểu bang nằm trong liên bang Mỹ. Từ 13 tiểu bang nguyên thủy, Mỹ đã bành trướng lãnh thổ lên thành một nước rộng lớn với 50 bang với nhiều lãnh thổ phụ thuộc, bao gồm vùng quốc hải (Insular area), Puerto Rico, Samoa, Guam, 2 quần đảo và 9 hòn đảo.

*

Các khu vực thuộc địa của thực dân Anh ở Bắc Mỹ. Khu vực số 3 bao gồm 13 thuộc địa, sau này trở thành nước Hoa Kỳ với 13 tiểu bang đầu tiên.

Từ một quốc gia có diện tích khiêm tốn, liên bang Hoa Kỳ đã trở thành to lớn như hiện nay.

Các tiểu bang thuộc liên bang Hoa Kỳ

Các nơi trên thế giới dưới tầm ảnh hưởng của quân đội Mỹ (tính đến năm 2007). Màu càng đậm nghĩa là ảnh hưởng quân sự Mỹ càng nhiều, màu càng nhạt thì sự ảnh hưởng ít hơn.

Chính sách bành trướng toàn cầu và chủ nghĩa đế quốc của Mỹ đã làm sản sinh ra những khái niệm và thuật ngữ mới trong giới khoa học chính trị quốc tế như “đế quốc Mỹ”, “tiểu bang thứ 51”, “vận mệnh hiển nhiên”….

Thuật ngữ “chủ nghĩa đế quốc” đầu tiên được dùng để nói về các vấn đề liên quan tới hoàng đế Napoleon của Pháp, và cũng được dùng khi nói về chính sách ngoại giao của Anh. Thuật ngữ này được sử dụng rộng rãi hơn trong thế kỷ 19 và đầu tiên được sử dụng một cách phổ biến để nói về Hoa Kỳ bởi Liên minh Hoa Kỳ chống Đế quốc, được thành lập năm 1898 để chống chiến tranh Tây Ban Nha – Hoa Kỳ và sự chiếm đóng quân sự cùng những tội ác chiến tranh gây ra bởi quân đội Mỹ ở Philippines sau đó.

Trong chiến tranh xâm lược Philippines, tướng Mỹ Jacob Smith hạ lệnh “Giết tất cả người nào trên 10 tuổi” (“Kill everyone over ten”). Câu ở dưới tranh biếm họa (1902) là: “Họ là tội phạm chỉ vì họ sinh ra 10 năm trước khi chúng ta lấy Philippines” (“Criminals Because They Were Born Ten Years Before We Took the Philippines”). Jacob Smith là một kẻ bị dư luận gọi là một hung thần (monster), hắn gây rất nhiều tội ác trong các cuộc chiến ở Mỹ và Philippines và còn thường xuyên “khoe khoang” về những “thành tích” đó. Sau đó, trước áp lực dư luận thế giới, Mỹ đành phải đưa Smith ra tòa án quân sự, nhưng hắn không bị 1 ngày ngồi tù nào mà chỉ bị đề nghị, thuyết phục để tự nghỉ hưu trong danh dự.

Tư tưởng bành trướng quốc tế của Mỹ được thể hiện rõ qua khái niệm “Vận mệnh hiển nhiên” (Manifest Destiny), “vận mệnh hiển nhiên” là một niềm tin của người Mỹ rằng họ có “vận mệnh” mở rộng lãnh thổ từ duyên hải Đại Tây Dương đến Thái Bình Dương. Khái niệm này cũng được sử dụng để hô hào và biện hộ cho việc thu phục các lãnh thổ khác.

Những người theo tư tưởng này tin rằng mở rộng lãnh thổ Hoa Kỳ không chỉ tốt đẹp mà còn là “hiển nhiên” và là “vận mệnh”. Ban đầu, “Manifest Destiny” là một từ có tính cách thời thế chính trị trong thế kỷ 19 nhưng dần dần nó trở thành thuật ngữ chuẩn lịch sử, thường được dùng như đồng nghĩa với việc mở rộng lãnh thổ của Hoa Kỳ khắp Bắc Mỹ.

Thuật ngữ này không được những nhà làm chính sách của Hoa Kỳ sử dụng trong đầu thế kỷ 20 nhưng một số nhà bình luận tin rằng một số khía cạnh của niềm tin “Vận mệnh hiển nhiên”, đặc biệt là tư tưởng, niềm tin, chủ nghĩa đại bá quyền về một “nhiệm vụ” của người Mỹ là bành trướng thế lực, mở rộng tầm ảnh hưởng ra khắp thế giới dưới chiêu bài chính trị “khai hóa dân chủ”, “khai hóa văn minh”.

Tác phẩm nổi tiếng năm 1872 của họa sĩ John Gast, có tên “American Progress” (Quá trình tiến tới của Hoa Kỳ), là một sự miêu tả mang tính biểu tượng về tư tưởng “Vận mệnh hiển nhiên”. Trong hình là nàng Columbia, một hình tượng được nhân cách hóa như là nước Hoa Kỳ, đi phía Tây cùng với những người định cư Mỹ vì sự nghiệp “khai hóa”. Người Mỹ bản địa (Native American) cùng thú hoang bỏ chạy.

Biếm họa về tổng thống Mỹ Theodore Roosevelt và “cây roi lớn” của ông ta ở vùng Caribe, trong chiến dịch xâm chiếm Puerto Rico. Ý tưởng biếm họa này là xuất phát từ một tuyên bố “cởi mở” và đầy tự hào của Roosevelt: “Đó là vận mệnh hiển nhiên khi một quốc gia làm chủ một quần đảo giáp bờ biển của họ.” (“It is manifest destiny for a nation to own the islands which border its shores.”) và nếu “Bất kỳ một nước Nam Mỹ nào không ngoan ngoãn thì phải bị cho ăn đòn.” (“Any South American country misbehaves it should be spanked.”)

Tư tưởng nước lớn của Mỹ cũng được thể hiện qua khái niệm “Tiểu bang thứ 51” (51st state), đó là một thuật ngữ để chỉ những vùng được nghiêm túc hoặc mỉa mai cho rằng có thể trở thành một vùng đất mới của Hoa Kỳ, cộng thêm vào 50 tiểu bang sẵn có của họ. Trước năm 1959, khi Hawaii và Alaska chưa sát nhập vào liên bang Hoa Kỳ thì thuật ngữ “49th state” (tiểu bang thứ 49) đã được dùng. Gần đây nhất, Puerto Rico có khả năng thành tiểu bang thứ 51.

Cụm từ “tiểu bang thứ 51” cũng được dùng để nói về các quốc gia chư hầu, nhà nước vệ tinh, hoặc thuộc địa kiểu mới, đã hoặc đang nằm dưới sự ảnh hưởng hoặc điều khiển từ chính phủ Hoa Kỳ. Trong nhiều nước trên thế giới, nhiều người thấy rằng văn hóa, truyền thống dân tộc của họ đã bị Mỹ hóa quá nhiều, các nhóm này cũng thường sử dụng thuật ngữ “tiểu bang thứ 51” như là một cái nhìn nghiêm khắc về nước họ.

Các sự kiện tiêu biểu trong quá trình mở rộng lãnh thổ Hoa Kỳ

Xem thêm :   Bài 1 - Số Nguyên Âm

Cuộc trường kỳ kháng chiến bi tráng của thổ dân Mỹ

Lâu nay mỗi khi nhắc đến thổ dân bản xứ châu Mỹ thì nhiều người trong chúng ta, do ảnh hưởng từ hệ thống tuyên truyền, giáo dục, phim ảnh thời Pháp, thời Mỹ, nên đầu óc hiện lên ngay hình ảnh của những kẻ ăn lông ở lỗ, rồi gom chung lại gọi họ là “mọi da đỏ”. Sự thật có phải vậy không?

Sự thật là châu Mỹ nói chung và Bắc Mỹ, Hoa Kỳ nói riêng, trước khi thực dân phương Tây đến thôn tính, đã tồn tại hàng trăm dân tộc với các văn hóa và ngôn ngữ khác nhau vô cùng đa dạng và phong phú. Người phương Tây cho rằng mình văn minh hơn nên ban đầu họ không cần biết ai là ai, họ khái quát hóa lại hết và gom hết vào gọi chung là Indian (vì nhà thám hiểm Christopher Columbus ban đầu nhầm lẫn đây là Ấn Độ), và khi thấy một vài chủng tộc có da nâu đậm hoặc một số bộ lạc có phong tục nhuộm mặt đỏ hoặc có những hình vẽ màu đỏ trên mặt để kích thích ý chí chiến đấu, thì họ gọi đó là Redskin hoặc Red Indians, và từ đó danh từ mang tính lăng mạ “mọi da đỏ” được sử dụng phổ biến.

Khi xem hình vẽ, các phim ảnh Hollywood, các truyện tranh của Mỹ, bao gồm cả các hình vẽ minh họa trong sách giáo khoa cấp phổ thông, thì người ta luôn thấy các hình ảnh thổ dân ăn mặc gần như là khỏa thân, chỉ đóng mỗi cái khố, ăn lông ở lỗ, như các dân tộc thiểu số hay con người trong thời thượng cổ, bán khai.

Thật ra nếu các bạn đến các tiểu bang phía Bắc nước Mỹ thì các bạn sẽ thấy lạnh căm, đông đá, tuyết phủ. Không cần là các bang phía Bắc, kể cả các bang phía Nam như Texas, Arizona, New Mexico, Florida khi mùa đông đến thì thời tiết khí hậu rất lạnh. Như vậy thì làm sao có thể ăn mặc ít vải gần như khỏa thân, để mình trần đóng mỗi một cái khố như trong sách và phim điện ảnh mô tả mà có thể chịu rét nổi.

*

Từ trên xuống dưới: Kaintwakon (biệt danh: Người trồng ngô), thủ lĩnh của người Seneca, và Thayendanegea, thủ lĩnh của người Mohawk. Hai ông là thủ lĩnh quân đội kiệt hiệt của liên minh Iroquois.

Đúng là có một ít tộc người, bộ lạc ở Nam Mỹ gần xích đạo, hoặc những ngư dân sống gần biển, dân đảo, là ăn mặc thiếu vải, bởi vì họ không có nhu cầu đó, và họ sinh hoạt chủ yếu dưới nước không cần nhiều y phục. Hoặc có khi đơn giản là một số người thích cởi trần cho mát khi sinh hoạt thường nhật, như bao nhiêu người trên thế giới ngày nay.

Hiện tượng “khái quát hóa”, “mọi rợ hóa”, “man di hóa” các sắc tộc, sắc dân khác của Mỹ và phương Tây cũng tương tự như người Hán ở Trung Quốc thời phong kiến từng gom chung lại gọi bốn phương quanh họ là “Đông di, Tây nhung, Nam man, Bắc địch”.

Các chính phủ và hệ thống giáo dục nhà nước của Mỹ và phương Tây lâu nay luôn lẩn tránh hoặc viết lại lịch sử một cách xuyên tạc, bóp méo để chạy tội xâm lược, bành trướng, và các tội ác diệt chủng, thảm sát quy mô lớn mà các cha anh của họ đã gây ra ở châu Mỹ.

Theo ước tính của nhóm nghiên cứu đạo đức học (ethic studies) của trường đại học Colorado, thì thổ dân Bắc Mỹ có khoảng 15 triệu người khi người Tây phương bắt đầu xâm lược, chỉ còn lại chưa đầy 250 ngàn vào năm 1890. Ban đầu họ không hề là các dân tộc thiểu số, mà họ chính là những dân tộc đa số, chỉ sau khi bị quân xâm lược tiến hành những cuộc chiến tranh diệt chủng, diệt tộc, hoặc đô hộ, đồng hóa, thì họ mới bị trở thành thiểu số.

Giáo sư đại học Hawaii, sử gia David Stannard, trong sách “American Holocaust: The Conquest of the New World” (Cuộc diệt chủng Holocaust của Mỹ: Cuộc chinh phục Tân thế giới), do NXB đại học Oxford (Anh) xuất bản, đã cho biết: “Trong vòng bốn thế kỷ – từ thập kỷ 1490 đến 1890 – người châu Âu và người Mỹ trắng đã tham gia một chuỗi liên tục các chiến dịch diệt chủng chống nhân dân châu Mỹ bản xứ. Đó là hành động diệt chủng có quy mô lớn nhất trong lịch sử thế giới.”

“During the course of four centuries – from the 1490s to the 1890s – Europeans and white Americans engaged in an unbroken string of genocide campaigns against the native peoples of the Americas. It was, far and away, the most massive act of genocide in the history of the world.”

Trong loạt phim tài liệu “500 Nations” (500 dân tộc), nói về các nền văn minh, nhà nước, đế chế, vương quốc, dân tộc, bộ tộc, bộ lạc ở Bắc Mỹ, Trung Mỹ, và cuộc kháng chiến kiên cường bi tráng của họ trước quân xâm lược thực dân châu Âu, nhà sản xuất kiêm đạo diễn Kevin Costner đã giới thiệu:

“Từ rất lâu trước khi những người châu Âu đầu tiên đến đây, đã có chừng 500 dân tộc đã ở Bắc Mỹ. Họ bao trùm châu lục từ bờ biển đến bờ biển, từ Trung Mỹ đến Bắc Băng Dương. Có hàng chục triệu người ở đây, nói hơn 300 ngôn ngữ. Nhiều dân tộc trong số đó sinh sống trong các thành phố đẹp, thuộc loại các đô thị lớn và tân kỳ nhất trên thế giới. Phim tài liệu 500 Dân tộc nhìn lại các nền văn hóa cổ đó, họ sống ra sao, và bao nhiêu trong số họ còn sống sót…. Những gì các bạn sẽ nhìn thấy trong phim chính là những gì đã xảy ra. Những gì trong phim chỉ là một phần, không phải là tất cả những gì đã xảy ra, và không phải đoạn phim nào cũng dễ xem. Chúng ta không thể thay đổi nó. Chúng ta không thể vặn lại kim đồng hồ. Nhưng chúng ta có thể mở mắt ra và cho các dân tộc đầu tiên trên mảnh đất này sự công nhận và tôn trọng họ đáng phải được: Vị trí chính đáng của họ trong lịch sử thế giới.”

“Long before the first Europeans arrived here, there were some 500 nations already in North America. They blanketed the continent from coast to coast, from Central America to the Arctic. There were tens of millions of people here, speaking over 300 languages. Many of them lived in beautiful cities, among the largest and most advanced in the world. In the coming hours, 500 Nations looks back on those ancient cultures, how they lived, and how many survived…. What you’re about to see is what happened. It’s not all that happened, and it’s not always pleasant. We can’t change that. We can’t turn back the clock. But we can open our eyes and give the first nations of this land the recognition and respect they deserve: their rightful place in the history of the world.”

Trong số khoảng 500 dân tộc đó có nhiều bộ tộc, thị tộc, bộ lạc hoặc liên minh bộ lạc. Và còn có những dân tộc với nền văn minh, văn hóa phát triển cao với các thể chế chính trị đã phát triển cao, bao gồm các đế quốc, vương triều, nhà nước, chính quyền, quân đội có tổ chức, hệ thống hành chính, và các quan hệ vua tôi, thần dân, họ thu thuế và sử dụng một số loại tiền riêng làm bằng đồng (Axe-monies).

Đại Liên minh phía Tây, nền văn minh Maya, Aztec, và Inca

Tại châu Mỹ trong các thời kỳ khác nhau, những lực lượng lớn mạnh nhất có thể kể đến: Tại Bắc Mỹ có liên minh chính trị quân sự “Đại Liên minh phía Tây” (Western Confederacy, phần lớn thuộc nước Mỹ và Canada ngày nay), một liên minh rộng lớn bao gồm nhiều liên minh nhỏ hơn, nhưng khá lỏng lẻo. Đại liên minh này bao gồm Liên minh Iroquois (lớn nhất trong đại liên minh), liên minh Hội đồng Tam Hỏa, liên minh 7 nước Canada (7 dân tộc bản địa ở khu vực phía Nam Canada ngày nay), Liên minh Wabash (gồm các tộc Wea, Piankashaw và nhiều nhóm khác), liên minh Illini, và 10 lực lượng lớn khác.

Tại Trung Mỹ có nền văn minh, đế chế Maya và Aztec (phần lớn thuộc Mexico ngày nay). Và tại Nam Mỹ có nền văn minh, đế chế Inca (phần lớn thuộc Peru ngày nay).

Đại Liên minh phía Tây đã bị quân đội liên bang Mỹ tiêu diệt sau trận Fallen Timbers năm 1794. Một năm sau (1795) chính thức kết thúc cuộc đấu tranh chống thực dân Mỹ ở khu vực phía Bắc. Liên minh chính thức tan rã sau hơn 10 năm thành lập để kháng chiến chống sự xâm nhập của đế quốc Mỹ lên phía Bắc.

Lãnh thổ của đế chế Maya

Kim tự tháp của nền văn minh Maya, một trong những kỳ quan thế giới.

Nền văn minh, đế chế Maya đến thế kỷ 9 thì suy tàn, quyền lực trung ương bị tan rã và chia làm nhiều phe phái, quyền lực, thế lực khác nhau. Đến năm 1511, thực dân Tây Ban Nha bắt đầu mở cuộc chinh phạt các thế lực còn lại của người Maya, bắt đầu bằng chiến dịch chinh phạt vùng Yucatán, sau đó là vùng Guatemala và Petén.

Không giống như hai đế chế Aztec và Inca, khi thực dân Tây Ban Nha chỉ cần hành quyết vua và các lãnh tụ kháng chiến là xong, các thế hệ người Maya dù các lãnh tụ của họ bị hành hình thì họ vẫn nối tiếp nhau liên tục đứng lên kháng chiến đuổi quân ngoại xâm. Sự chống cự dữ dội và thường xuyên của người Maya làm cho thực dân Tây Ban Nha tốn 186 năm mới hoàn thành bình định. Itza, vương quốc cuối cùng của dân tộc Maya chịu thất bại trước Tây Ban Nha vào năm 1697.

*

Lãnh thổ của đế chế Aztec

Cecilia
Acatitlan.jpg” alt=”*”>